Tüstü yoxdur, siqaret yoxdur, amma təhlükə var! Son illərdə futbol dünyasında müzakirə olunan mövzulardan biri də snus və nikotin paketləridir. Bəzi futbolçuların istifadə etdiyi bu kiçik paketlər zahirən zərərsiz görünsə də, onların tərkibindəki nikotin orqanizmdə ciddi dəyişikliklərə səbəb ola bilər. Bəs futbolçuların diqqət və ayıqlıq hissini artırmaq üçün üz tutduğu bu vərdiş əslində nələri riskə atır?
Kiçik paket, böyük təhlükə
Snus ənənəvi olaraq tütün tərkibli, ağızda istifadə edilən məhsuldur. Bununla yanaşı, tütün yarpağı ehtiva etməyən, lakin nikotin daşıyan paketlər də geniş yayılıb. Onlar adətən dodaqla diş əti arasına yerləşdirilir və nikotin ağızın selikli qişası vasitəsilə orqanizmə sorulur.
Bu məhsulların tüstüsüz olması onları təhlükəsiz etmir. Nikotin ürək döyüntüsünü sürətləndirə, qan təzyiqini yüksəldə və ürəyin işinə təsir göstərə bilər. Xüsusilə nikotinin miqdarı yüksək olduqda arzuolunmaz təsirlər daha ciddi ola bilər.
Ən narahatedici məqam isə odur ki, bu məhsullara maraq göstərənlərin bir qismi gənclərdir. Özünü sağlam hiss edən, idmanla məşğul olan və fiziki imkanlarına güvənən insan belə nikotinin təsirlərindən sığortalanmayıb.
Gənclik sağlamlığın zəmanəti deyil!
Gənc yaşda insan bəzən təhlükəni uzaqda görür. Bir neçə dəfə istifadə etdikdən sonra heç bir ciddi problem yaşamamaq məhsulun zərərsiz olduğu düşüncəsini yarada bilər. Halbuki orqanizmin nikotinə reaksiyası insandan-insana dəyişir. Məhsulun tərkibi, nikotinin dozası və şəxsin sağlamlıq vəziyyəti də burada mühüm rol oynayır.
Nikotin asılılıq yarada bilən maddədir. Müntəzəm istifadə edən şəxs zamanla onsuz qala bilmədiyini hiss edə bilər. İstifadə dayandırıldıqda əsəbilik, narahatlıq və diqqəti cəmləməkdə çətinlik kimi əlamətlər yarana bilər. Beləcə, sadəcə maraqdan və ya dostların təsiri ilə başlayan vərdiş gündəlik ehtiyaca çevrilə bilər.
Daha təhlükəlisi isə nikotinin ürək-damar sisteminə təsiridir. Ürək döyüntüsünün sürətlənməsi və qan təzyiqinin yüksəlməsi xüsusilə yüksək dozada nikotin qəbulunda narahatlıq doğurur. Bu təsirlər bəzi insanlarda daha ciddi fəsadlarla nəticələnə bilər.
Ürək tutması və qəfil ölüm təhlükəsi
Mövzunun ən ciddi tərəfi məhz budur. Nikotinin ürək-damar sisteminə təsirini kiçiltmək olmaz. Xüsusilə yüksək dozada qəbul ürəkbulanma, başgicəllənmə, tərləmə və ürək döyüntüsündə dəyişikliklər yarada bilər. Ağır nikotin zəhərlənməsi həyati təhlükə daşıya bilər.
Bəs snus istifadə edən gənclərin ürək tutmasından vəfat etməsi barədə deyilənlər nə dərəcədə əsaslıdır?
Burada dəqiq danışmaq vacibdir. Nikotin ürəyə və qan dövranına təsir göstərsə də, hər qəfil ürək hadisəsini birbaşa snusla əlaqələndirmək olmaz. Konkret ölüm hadisəsinin səbəbini müəyyənləşdirmək üçün tibbi araşdırma lazımdır. Bununla belə, bu qeyri-müəyyənlik nikotin məhsullarının təhlükəsiz olması demək deyil.
Əsas risk ondan ibarətdir ki, insan özünü tam sağlam hesab etdiyi halda belə, nikotinin orqanizmə təsirini düzgün qiymətləndirməyə bilər. Xüsusilə yüksək nikotin tərkibli paketlərdən istifadə zamanı ehtiyatlı olmaq vacibdir.
Futbolçular üçün də təhlükə siqnalı
Snus və nikotin paketləri idman mühitində də müzakirə olunur. Bəzi idmançılar bu məhsullardan ayıqlıq və diqqət hissini artırmaq məqsədilə istifadə edə bilərlər. Ancaq nikotinin qısamüddətli stimullaşdırıcı təsiri futbolçunun dözümlülüyünü və ya meydandakı performansını mütləq artırmır.
Futbolçu oyun zamanı yüksək fiziki yüklənməyə məruz qalır. Nikotinin ürək döyüntüsünü və qan təzyiqini yüksəldə bilməsi isə əlavə narahatlıq yaradır. Üstəlik, asılılıq idmançının gündəlik rejiminə və ümumi sağlamlığına mənfi təsir göstərə bilər.
Tütünlü snus ağız boşluğunda və diş ətində problemlərlə də əlaqələndirilir. Tütünsüz nikotin paketləri isə ağızda qıcıqlanma və digər yan təsirlər yarada bilər. Məhsulların tərkibi fərqli olsa da, nikotinli məhsulların heç birini risksiz hesab etmək olmaz.
Dəb naminə sağlamlığı riskə atmağa dəyərmi?
Gənclər arasında yayılan hər bir trend zərərsiz deyil. Bəzən kiçik bir paket, dost məclisində sınanan məhsul və ya sosial şəbəkələrdə adi göstərilən bir vərdiş ciddi sağlamlıq suallarını arxa plana keçirir.
Ən təhlükəli fikir isə budur: “Hamı istifadə edir, mənə heç nə olmaz”. Sağlamlıq riskləri insanın yaşı, fiziki forması və özünü necə hiss etməsi ilə tam ölçülmür. Nikotin asılılıq yarada bilər, ürək-damar sisteminə təsir göstərə bilər və yüksək dozada zəhərlənməyə səbəb ola bilər.
Sinus yox, snus — fərq bir hərfdədir, amma məsələ sağlamlıqdır! Tüstüsüz olması, kiçik ölçüsü və rahat istifadəsi bu məhsulları zərərsiz etmir. Gənclər və idmançılar üçün əsas məsələ dəbdə olan vərdişə qoşulmaq deyil, onun nəticələrini anlamaqdır.
Bəzən təhlükə uzaqda deyil, insanın zərərsiz hesab etdiyi kiçik bir paketin içində gizlənir. Və sağlamlıq məsələsində riskin nəticəsini görmək üçün gecikməyi gözləmək lazım deyil.
